Titel
Matrix
Auteur
Lauren Groff
Vertaler
Lucie Schaap
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Engels
Oorspr. titel
Matrix
Uitgever
Amsterdam: De Bezige Bij, 2021
301 p.
ISBN
9789403107011 (hardback)

Besprekingen

Leven en liefhebben op een eiland van vrouwen

Is Lauren Groffs Matrix een historische roman over een twaalfde-eeuwse abdis, of is het een ode aan de vrouwengemeenschappen van alle tijden? Wij gaan voor het tweede.

Wanneer de 17-jarige Marie in 1158 van koningin Eleonora te horen krijgt dat ze naar Engeland gestuurd zal worden om daar priorin van een klooster te worden, probeert ze het onheil nog af te wenden. Ik heb geen roeping, brengt ze in, maar er is geen lievemoederen aan. Ze zal het Kanaal kruisen en de financiën van het klooster in handen nemen, want dat kan ze. Toen ze op haar twaalfde haar moeder verloor, nam ze immers de leiding van haar landgoed over en twee jaar later was dit er misschien nog wel beter aan toe dan voorheen.

De Marie die de hoofdrol speelt in Lauren Groffs nieuwe roman Matrix, is Marie de France, de twaalfde-eeuwse schrijfster van de twaalf lais, narratieve gedichten over de hoofse liefde, die een enorme invloed op de Europese literatuur hebben gehad. Marie was de eerste vrouw die Franse verzen schreef. Hoe belangrijk deze dichteres ook geweest moge zijn, in feite weten we zo goed als niets over haar, zelfs haar naam niet. 'Al finement de cest escrit q…Lees verder

De visioenen van een machtige vrouw

Lauren Groff laat de taal wervelen in Matrix, haar levendige roman over de abdis Marie de France.

Het besloten leven van kloostergemeenschappen spreekt tot de verbeelding, getuige het aantal films en boeken erover. Sommige verhalen zetten in op spanning, andere zijn net zo verstild als het leven in het klooster zelf. Immers, de textuur en het ritme van een contemplatief leven is al fascinerend genoeg.

Lauren Groff combineert in haar vierde roman die spanning met aandacht voor het gewone kloosterleven. Daartoe hoeft ze geen ingewikkelde toeren uit te halen. Marie de ­France, een hofdame van de Engelse koningin in de twaalfde eeuw, wordt naar een abdij gestuurd om er in te treden. Met haar uitgesproken persoonlijkheid zorgt ze vanzelf voor drama. Over Marie de France, schrijver van de Lais, een verzameling liefdessprookjes, is weinig geweten, wat Groff de mogelijkheid geeft helemaal los te gaan.

In Een wijd land. Koningsoord in Brabant, haar liefdevolle portret van een gemeenschap van trappistinnen, schrijft Bep Van ­Muilekom: 'De novicen wordt voorgehouden …Lees verder

Lauren Groff - Matrix

BOEKENBAL

★★★★☆

Toen Barack Obama in 2015 Lauren Groffs 'Furie en fortuin' als boek van het jaar koos, tweette de auteur: 'Ik ga met pensioen.' Gelukkig heeft ze dat niet gedaan, want haar nieuwe roman 'Matrix', die op de longlist van de National Book Award 2021 staat, is zeer de moeite waard. De weerbarstige stijl vraagt wel een inspanning: geen dialogen, korte zinnen, een taal die even robuust is als het hoofdpersonage Marie,'een reuzin van een maagd'.

Ze wordt in 1158 weggestuurd van het Franse hof en moet priorin worden van een vervallen abdij op het Engelse platteland. Daar vervelt ze van ongewenste wees tot ambitieuze moeder van de nonnen. Met de kordaatheid van een pr-manager zet ze haar abdij op de kaart in een mannenwereld. Marie keert zich tegen de hiërarchie, zoals blijkt uit haar ketterse visoenen. Daarin 'kussen Eva en de maagd Maria elkaar, is God een enorme duivin die de eieren van de wereld legt'.

Lauren Groff baseerde haar Marie op de rebelse dichte…Lees verder

Vlammend kruis

Een bastaarddochter groeit uit tot een mystica en een machtige abdis die een vrouwenleger bestiert. Of hoe Lauren Groff de kloosterroman opnieuw uitvindt.

We zeggen ende schrijven het jaar onzes Heren 1158. De zeventienjarige Marie de France wordt verbannen van het hof van Eleonora van Aquitanië. Verbannen is misschien een verkeerd woord, volgens koningin Eleonora betreft het een promotie: Marie mag in Angleterre een abdij gaan bestieren. Want eerlijk is eerlijk: de bastaarddochter Marie is te lelijk om uit te huwelijken, hooguit loopt er genoeg adellijk bloed door haar aderen om oppernon te worden – op zich ook een gunst. Het ga je goed daar tussen al die verschrompelde vrouwen, tot over een paar jaar misschien, en vergeet ondertussen niet voldoende belastingen aan de kroon af te dragen.

In recordtempo doorloopt Marie de rangen van novice tot abdis, en met harde hand leidt ze de abdij weg van hongersnoden en armoede. Onder het beleid van Marie zal het convent uitgroeien tot een machtige speler in de regio, en met macht komen ook de vijanden: boeren die hun pacht niet willen betalen, lokale edellieden die morren om …Lees verder

Roman die een fictieve vorm geeft aan het leven van de 12e-eeuwse dichteres Marie de France, over wie vrijwel niets bekend is. Na een vrijgevochten jeugd wordt Marie, een koninklijke bastaarddochter, priorin, en later abdis, van een vrouwenklooster in Engeland. Onder haar bezielend beleid groeit de gemeenschap van arme, hongerige nonnen uit tot een soort ideale staat, waar vrouwen alles beheren en alles doen en maken, en elkaar liefhebben. Eerst schrijft Marie nog liefdespoëzie, later krijgt zij visioenen van de heilige Maria en weet daarmee haar nonnen tot grote activiteit te brengen, o.a. het aanleggen van een enorm labyrint om het klooster tegen de wereld te beschermen. Het verhaal heeft niet veel structuur en vertelt chronologisch het leven van Marie. De stijl is ongewoon, dramatisch, boeiend en bijna ongebreideld, met vreemde, soms niet-bestaande woorden, zonder twijfel in een poging het oorspronkelijk Engels te evenaren. Ander werk van de Amerikaanse schrijfster (1978), o.a. 'Fu…Lees verder